Diversificatie, de enige zekerheid in crisistijd

07-11-2011 13:42, Columns, Commentaar, Stuur door,

                                                                             Download column als PDF 

In deze tijden van grote onzekerheid hebben beleggers weinig tot niets om zich aan vast te klampen. Aandelenmarkten springen de laatste weken bij het eerste het beste nieuwsfeit heftig op en neer. Obligatiemarkten stuiteren op hun beurt ook heen en weer evenals de grondstoffenmarkten. Het huidige klimaat biedt beleggers geen enkele hou- vast. Dus alles maar op goud zetten? Of toch maar ‘veilige’ obligaties kopen? Nee. Grondlegger van de moderne portefeuilletheorie en Nobelprijswinnaar Harry Markowitz zei ooit: ‘There are no free lunches in the financial world except diversification.’ Diversificatie is de enige ‘zekerheid’ die u als belegger heeft. A free lunch. Juist in deze moeilijke tijden.

Onbelicht en onbemind
Er is uitsluitend aandacht voor de waan van de dag en niet voor strategieën. Diversi- ficatie is zo’n onderbelichte strategie. U kent de tegeltjeswijsheid: leg niet al uw eieren in één mandje. Het doel van diversificatie is het verlagen van het algehele portefeuillerisico door te spreiden over meerdere elementen die los van elkaar allemaal hun eigen risico’s hebben maar samengebracht minder risicovol zijn. Over het algemeen verlaagt diversificatie zowel de boven- als de onderkant van het prestatiepotentieel van een portefeuille, zodat een consistenter resultaat is te behalen in verschillende marktomstandigheden.

Verwart u diversificatie niet met het feit dat een portefeuille dan niet meer kan dalen. De dalingen van een goed gediversificeerde portefeuille zijn alleen veel minder heftig dan van een portefeuille die slechts uit enkele aandelen bestaat. En hier zit het grote voordeel. De dalingen van aandelen kunnen zo heftig zijn dat het jaren duurt voordat u weer op het ‘nul’punt staat. Diversificatie werkt dus als een schokbreker om heftige schokken grotendeels op te vangen.

Diversificatie over beleggingscategorieën
De meest bekende manier om diversificatie toe te passen is door te spreiden over aandelen, obligaties, grondstoffen en cash. Omdat beleggers van nature erg gefocust zijn op aandelen denken zij bij diversificatie vaak alleen maar aan het spreiden over aandelen uit verschillende regio’s, landen en sectoren. Door diversificatie alleen te beperken tot aandelen doen ze zichzelf te kort. Het kan tevens leiden tot overdiversificatie. Ze beleggen dan per saldo in zoveel verschillende aandelen dat ze het marktgemiddelde krijgen.

Neem bijvoorbeeld een aardappel. Er zijn wereldwijd zo’n 4.000 verschillende aardappelrassen zoals een Bintje, Doré, Eigenheimer en de Opperdoezer Ronde. Als u ze allemaal zou proeven dan komt u al snel tot de conclusie dat ze min of meer allemaal dezelfde smaak hebben. Logisch want het zijn immers allemaal aardappels. U kunt dus beter aardappels, groente én vis eten om een gezonde en gevarieerde maaltijd te hebben.

In het navolgende overzicht ziet u het rendement van vijf verschillende beleggings-categorieën plus cash van 2001 tot en met oktober 2011. Hierin ziet u duidelijk dat elk jaar een andere beleggingscategorie ‘het beste’ presteert. Dit is moeilijk vooraf

exact te voorspellen ook al doen analisten dag in dag uit verwoede pogingen. Zeiden zij begin 2011 niet dat aandelen het beste zouden presteren dit jaar en staats-obligaties het slechtste omdat de rente zou oplopen?
 
Wat direct opvalt als u naar het overzicht kijkt, is dat aandelen van opkomende markten (Equity Emerging Markets) gemiddeld genomen het beste hebben gepresteerd. Echter, in 2008 waren ze de slechtst presterende categorie. Per saldo staan ze nu nog steeds onder hun hoogste punt van 2007. De afgelopen vier jaar is er per saldo niets verdiend. Niet voor niets is er de bekende disclaimer behaalde rendementen uit het verleden bieden u geen garantie voor de toekomst. Het moment van instappen bepaalt dus in grote mate uw rendement.

Over de periode 2001 t/m 31 oktober 2011 had een belegging in aandelen van ontwikkelde landen (Equity Developed Markets) gecumuleerd ‘maar’ 21,7 procent rendement opgeleverd. Dus een belegging van 100 in 2001 zou nu 121,70 waard zijn. Had u diezelfde 100 in bedrijfsobligaties gestopt (Fixed Income Corporates) dan had u dit 166,61 opgeleverd. Om maar even aan te tonen dat het hogere risico van aandelen niet altijd wordt beloond.

Diversificatie over beleggingsstrategieën
Een tweede – veel minder toegepaste – manier om een portefeuille te diversificeren is door te spreiden over diverse beleggingsstrategieën. Even terug naar de aardappel. U kijkt nu waarvoor u een aardappel allemaal kunt gebruiken. U kunt er friet van maken, gebakken aardappels, aardappelpuree, aardappelkroketjes en zo kan ik nog wel even doorgaan. Dus in plaats van simpelweg in heel veel verschillende aandelen te beleggen gaat u met verschillende strategieën in aandelen, obligaties en grondstoffen beleggen.

In het volgende overzicht  ziet u het jaarlijks rendement van negen verschillende beleggingsstrategieën plus cash over de periode 2001 t/m 31 oktober 2011. Wat direct op-valt in het overzicht is dat in de slechte jaren voor aandelen 2001-2002
(internetbubbel en boekhoudfraude), 2008 (kredietcrisis) en 2011 tot nu (eurocrisis) de rendementen van de 100-procent aandelenstrategieën (Equity Emerging Markets, Equity Value en Equity Growth) onderaan bungelen (de indices noteren in USD). Andere strategieën zo-als ondermeer Global Macro en Trendfollowing zijn veel minder volatiel en door de jaren heen consistenter. Dat is goed te zien in de hiernavolgende grafiek. Het beste voorbeeld is de strategie Trendfollowing. Deze strategie is van zichzelf al sterk gediversificeerd. Er wordt op systematische wijze

belegd in gemiddeld 50 tot 100 markten (termijncontracten in aandelenindices, rentestanden, landbouw- en energiegrondstoffen) waarbij beleggers zowel van opgaande als neergaande trends kunnen profiteren. Hetzelfde geldt voor Global Macro waarbij wordt ingespeeld op de macro economische ontwikkelingen door middel van het innemen van posities in aandelen, obligaties en grondstoffen. Veelal ook door het gebruik van derivaten. Dus de strategieën die van zichzelf al meer gediversificeerd zijn, vertonen veel minder heftige fluctuaties.

Cash als beleggingscategorie
De categorie cash is toegevoegd om te laten zien dat deze de ‘zekerheid’ biedt dat er geen negatief rendement is. Let wel dat het reële rendement wel onder nul uit kan komen als gevolg van inflatie. Ik ben van mening dat cash een beleggingscategorie is omdat het een beleggingsbeslissing is om tijdelijk niet volledig belegd te zijn. Het vermijden van hele forse dalingen in een portefeuille is belangrijker voor een goed rendement op lange termijn dan het simpelweg najagen van rendement op korte termijn. Een daling van 50 procent moet uiteindelijk worden goedgemaakt met een stijging van 100 procent. Daarbij neigt een belegger die zwaar in de min staat er in de praktijk naar juist veel meer risico’s te nemen omdat hij de daling wil goedmaken. Dit leidt juist tot nog grotere verliezen. 

Diversificatie loont
Het spreiden over zowel beleggingscategorieën als -strategieën loont dus. Juist ook in crisistijden, omdat niemand weet wanneer de crisis eindigt en hoe die verder verloopt. Wees op uw hoede voor mensen die voorspellen hoe de crisis afloopt. De enige zekerheid die u kunt vinden, is die van diversificatie. Vervolgens dient u te bepalen welke weging u aan de verschillende categorieën en strategieën wilt geven in de portefeuille. Dit is in sterke mate afhankelijk van de doelstelling, tijdshorizon en risicotolerantie.

Meer weten hoe u uw vermogen veilig door de crisis loodst?
CapitalGuards organiseert drie unieke bijeenkomsten: Veilig door de crisis

Maandag 21 november Pullman Cogagne Eindhoven
Maandag 28 november Groot Kievitsdal Baarn
Maandag 12 december Groot Buggenum Grathem (L)

Ontvangst vanaf 19:30 uur. Aanvang 20:00 uur. Einde circa 22:15 uur.


Toelichting
In de overzichten en grafiek is uitsluitend gebruik gemaakt van indices om een zo objectief mogelijke weergave te vinden. Per saldo wordt hiermee een marktgemiddelde weergegeven van een beleggingscategorie of beleggingsstrategie. De gebruikte indices treft u hieronder aan.

Beleggingscategorie (Gebruikte index)
Cash Equivalent (EONIA Total Return Index EUR)
Fixed Income Government (BarCap EU Govt All Bonds TR EUR)
Fixed Income Corporates (IBOXX € CRP OA TR EUR)
Equity Developed Markets (MSCI Daily TR Net World USD)
Commodities (S&P GSCI Official Close Index USD)
Equity Emerging Markets (MSCI Daily TR Net Emerging Markets USD)
   
Beleggingsstrategie (Gebruikte index)
Cash Equivalent (EONIA Total Return Index EUR)
Relative Value (HFRI Relative Value (Total) Index USD)
Fixed Income (JPM Global Aggregate Bond Index USD)
Event Driven (HFRI Event-Driven (Total) Index USD)
Equity Hedge (HFRI Equity Hedge (Total) Index USD)
Global Macro (Dow Jones Credit Suisse Global Macro Hedge Fund Index USD)
Trend Following (Dow Jones Credit Suisse Managed Futures Hedge Fund Index USD)
Equity Value (MSCI AC World Daily TR Value Gross USD)
Equity Growth (MSCI AC World Daily TR Growth Gross USD)
Equity Emerging Markets (MSCI Daily TR Net Emerging Markets USD)

 Naar column overzicht